Sunday, 10 September 2023

श्लोकान्वयः

 


श्लोकान्वयः


संस्कृत श्लोक के शब्दों को अर्थानुसार क्रम में लिखना श्लोक-अन्वय कहलाता है। 


प्र. अधोलिखितं श्लोकान् पठित्वा मंजूषायाः पदं चित्वा तेषाम् अन्वयपूर्तिं कुरुत।

            श्लोकः – वृथा वृष्टिः समुद्रेषु, वृथा तृप्तस्य भोजनं। 

वृथा दानं समर्थस्य, वृथा दीपो दिने यथा॥

अन्वयः - वृष्टिः समुद्रेषु वृथा (भवति), तृप्तस्य भोजनं वृथा (भवति)।

                समर्थस्य दानं वृथा (भवति), यथा दिने दीपो वृथा भवति। 



श्लोकः - उद्यमेन हि सिध्यन्ति कार्याणि न मनोरथैः।

             नहि सुप्तस्य सिंहस्य प्रविशान्ति मुखे मृगाः॥

       अन्वयः - i__कार्याणि__ उद्यमेन हि सिध्यन्ति मनोरथैः ii___, सुप्तस्य 

iii__सिंहस्य__ मुखे मृगाः नहि  iv___प्रविशन्ति__। 

             


श्लोकः- अलसस्य कुतो विद्या, अविद्यस्य कुतो धनम्।


                   अधनस्य कुतो मित्रं, अमित्रस्य कुतो सुखम् ॥

अन्वयः - अलसस्य i___विद्या___ कुतो, अविद्यस्य ii__धनम्__ कुतो।

अधनस्य iii___मित्रं___ कुतो, iv___अमित्रस्य___ सुखम् कुतो॥




No comments:

Post a Comment

class 8 दीपकम्- संगच्छध्वम् संवदध्वम्

https://edpuzzle.com/media/69d524a06f0f5e7a27c64692